شما در حال مشاهده نسخه آرشیو می باشید.

نقد و نظر دكتر محمد غزالی

<
>

شرع احترام گذاشت.

(85)اختلاف دیگری که با امام صدر داریم در این است که ایشان به غیب‌باوری استناد كردند. در واقع، احترام ما به احکام شرعی، برخاسته از ایمان به خدایی است که آشکار و نهان ما را می‌بیند. هنگامی که حکومتِ غیردینی فرمانی صادر می‌کند، انسان دوست دارد فرمان او را بی‌ارزش بداند یا از آن فرار کند یا در برخورد با آن نیرنگ به کار برد، ولی هنگامی که امام به حرمت تقلب و آب ریختن در شیر حکم می‌کند یا دختر به این باور می‌رسد که خداوند در تاریکی شب هم بر کارهای او آگاه است، این بدان‌معناست که دولت و ملت در اجرای احکام الهی و احترام به آن‌ها هر دو پشتیبان یکدیگرند. ولی روزی كه فرمان حکومت بر خلاف اعتقادات و معنویات و روحیات جامعه و مبتنی بر نفسانیات باشد، تحمیلی و بی‌اساس خواهد بود و مخالفت با آن خوشایند است و دوست داریم آن فرمان را دور بزنیم. بسیاری از مردم از پرداخت مالیات ناخرسندند، چرا؟ زیرا می‌بینند در برخی کشورها عملکرد دولت در دریافت مالیات و مصرف آن نادرست است و درصدی که برای مالیات تعیین می‌شود، غیرمنصفانه است. از این رو، خود را ناگزیر به فریب دولت و فرار از پرداخت مالیات می‌دانند. ولی وقتی زکات واجب می‌شود، خود افراد با دست خود زکات می‌پردازند و منتظر می‌مانند تا حاکم برای آنان دعا کند و خود آنان نیز برای موفقیت حاکم در این زمینه دعا می‌کنند. آیا این مسئله غیب‌باوری نامیده می‌شود؟ ما در نام‌گذاری قاعده‌ای که یک حکم مستند به آن است، اختلافی نداریم. این بحثی لفظی است که برادرم دکتر الشرباصی نیز به آن اشاره کردند. ما آن را قاعدۀ معنوی و اخلاقی می‌نامیم و امام صدر آن را غیب‌باوری نامیدند. در این نام‌گذاری اختلافی نداریم.

(86)مطلب دوم اینکه ایشان میان اجتهاد و قانون‌گذاری تفاوت

82