شما در حال مشاهده نسخه آرشیو می باشید.

نقد و نظر دكتر محمد غزالی

<
>

الَّذِی أَنَزَلَ إِلَیكُمُ الْكِتَابَ مُفَصَّلًا»«22»؛ «أَمْ لَهُمْ شُرَكَاء شَرَعُوا لَهُم مِّنَ الدِّینِ مَا لَمْ یأْذَن بِهِ اللَّهُ.»«23»

(84)ما با جناب امام صدر در این مقدمۀ سه صفحه و نیمی موافقیم. همچنین، با نگاه تأسف‌بار ایشان در پایان سخنرانی نیز ـ که در یک صفحه و نیم تحریر شده است ـ موافقیم که واقعیت کنونی جهان اسلام ناشی از تقلید کورکورانه از استعمار فرهنگی شرق یا غرب است که از راه تحمیل معاملات و نگاه مادی آن به زندگی و تحمیل قوانین وضعی به جوامع اسلامی ایجاد شده است.

اما بین سه صفحه و نیم نخست و یک صفحه و نیم پایانی حرف‌های بسیاری وجود دارد که به‌رغم احترام فراوانی که برای جناب امام صدر قایلم، احساس می‌کنم که هم در اصول و هم در فروع آن با یکدیگر اختلاف نظر داریم. در واقع، ایمان به خداوند می‌طلبد که او را بر همه‌چیز از عبادات و اعتقادات و معاملات حاکم بدانیم. برای نمونه، عبادت در آیۀ «كُتِبَ عَلَیكُمُ الصِّیامُ»«24» هم‌سنگ حکم شرعی قصاص در آیۀ «كُتِبَ عَلَیكُمُ الْقِصَاصُ»«25» است که خود هم‌سنگ با حکم سیاسی و حکومتی جهاد در آیۀ «كُتِبَ عَلَیكُمُ الْقِتَالُ»«26» است. همۀ این‌ها یک عنوان دارند، ولی ما در بررسی‌های فنی خود بین عبادات و اعتقادات و معاملات و اخلاق فرق می‌گذاریم و، در عین حال، احکام موجود در همۀ این زمینه‌ها مورد اهتمام و تقدیس ماست. اصل این است که باید به حکم

81