شما در حال مشاهده نسخه آرشیو می باشید.

نقد و نظر دكتر محمد غزالی

<
>

بسم‌الله الرحمن ‌الرحیم

(83)سخنانی که مستمع آن بودیم در ده صفحه به تحریـر در آمـده است. تقریباً پنج صفحه از آن مربوط به مقدمه و خاتمه و دربارۀ ضرورت حاکم قرار دادن خداوند عزّوجلّ در امور مردم است. سه صفحه و نیم نخست آن تأکید بر این نکته است که حکم‌ کردن بر طبق آنچه خداوند نازل فرموده، از ارکان ایمان و ترک آن نوعی شرک است. همگی بر این امر اتفاق نظر داریم. انکار احکام شرع و جانشین‌ کردن آن با اندیشه‌ها و دیدگاه‌های وارداتی نوعی بازگشت به جاهلیت نخستین است. خداوند متعال فرموده است: «فَلاَ وَرَبِّكَ لاَ یُؤْمِنُونَ حَتَّىَ یُحَكِّمُوكَ فِیمَا شَجَرَ بَینَهُمْ ثُمَّ لاَ یَجِدُواْ فِی أَنفُسِهِمْ حَرَجًا مِّمَّا قَضَیتَ وَیَسَلِّمُواْ تَسْلِیمًا.»«20» قرآن نیز حکم ‌کردن را به غیر آنچه خداوند نازل فرموده، شرک خوانده است. عدی‌بن‌حاتم ـ که مسیحی بود و، سپس، اسلام آورد ـ از پیامبر(ص) پرسید: ما دانشمندان و راهبان خود را نمی‌پرستیدیم، پس چرا قرآن دربارۀ ما گفته است: «اتَّخَذُواْ أَحْبَارَهُمْ وَرُهْبَانَهُمْ أَرْبَابًا مِّن دُونِ اللّهِ وَالْمَسِیحَ ابْنَ مَرْیَمَ وَمَا أُمِرُواْ إِلاَّ لِیَعْبُدُواْ إِلَهًا وَاحِدًا»«21»؟ پیامبر(ص) در پاسخ فرمود: «مسیحیان در مسائل خود به دانشمندان و راهبان مراجعه می‌کردند و آنان نیز آنچه را خداوند حرام کرده بود، حلال و آنچه را حلال کرده بود، حرام می‌شمردند و این همان پرستیدن دانشمندان و راهبان است، همان‌گونه که از نظر اعتقادی نیز عیسی را می‌پرستیدند.» ما بر این باوریم که نظرخواهی از غیر اسلام دربارۀ امور مردم شرک است: «أَفَغَیرَ اللّهِ أَبْتَغِی حَكَمًا وَهُوَ

80