شما در حال مشاهده نسخه آرشیو می باشید.

نقد و نظر استاد محمد ابوزهره

<
>

نمی‌تواند هرچه را خواست شرط کند. به یاد دارم مرد و زنی یهودی حدود 25 سال پیش می‌خواستند بنا بر حکم اسلام ازدواج کنند. زن بنا بر آداب و رسوم فرنگی جهیزیه داشت و آن را هم تقدیم كرده بود. به من گفتند: چگونه بر طبق اسلام ازدواج کنیم؟ به آنان گفتم: پیش‌پرداخت مهریه را 150 جنیه قرار دهید و پس‌پرداختی نیز به اندازۀ جهیزیه که همان هزار جنیه است برای آن تعیین کنید. این شیوۀ ساده‌ای است و به توضیح بیشتر نیاز ندارد. در قانون مدنی خاص مصر آمده است: زن می‌تواند شرط کند که مرد با وجود او، همسر دیگری نگیرد و اگر مرد زن دیگری گرفت، او حق فسخ دارد. این حکم برگرفته از مذهب امام احمد (رضی‌الله عنه) است. امام احمد این حدیث را نقل کرده است: «أحَقُّ الشُّرُوطِ مَا استَحلَلتُم بِهِ الفُروج.» (سزاوارترین شرط‌ها آن است که به وسیلۀ آن بهره‌گیری از زنان را حلال کنید.) هرچه در هنگام عقد نکاح شرط شود، باید به آن احترام گذاشت. یکی از شرط‌ها كه قوانین مصر آن را تأیید می‌كند و حتی اگر شرط هم نشده باشد، آن را قبول دارد، این است که اگر مرد همسر دیگری بگیرد، زن، چه شرط كرده باشد و چه نكرده باشد، بتواند تا سه ماه پس از ازدواج دوم همسرش، نکاح را فسخ کند، زیرا هر زنی به‌طور ضمنی از عقد ازدواج خود چنین می‌فهمد که نمی‌خواهد هیچ زن دیگری در زندگی مشترک او با شوهرش حضور داشته باشد. این شرطی ضمنی است و امام احمد نیز شرط‌های ضمنی را جایز دانسته است، مانند اینکه از منطقه‌ای همسر بگیرد و بداند اهل آن منطقه اجازه نمی‌دهند زن از محل زندگی‌اش به جای دیگری برده شود. امام احمد می‌گوید: این یک شرط ضمنی است و اگر مرد بخواهد همسر خود را به جای دیگری ببرد، آن زن حق دارد درخواست فسخ نکاح کند. این حکم در کتاب تصحیح الفروع از کتاب‌های مشهور حنبلیه آمده است.

45