شما در حال مشاهده نسخه آرشیو می باشید.

نقد و نظر استاد محمد ابوزهره

<
>

سخنرانی انصراف دهم، همان‌گونه که دیروز نیز انصراف دادم، زیرا دیدم نمی‌توانم با سخنرانان در سخنانی که مطرح می‌کنند، همراهی کنم. این بود که انصراف دادم. ولی اکنون می‌توانم با استاد بزرگوار موافقت کنم و بگویم چندهمسری مقید به عدالت است. بی‌گمان این مسئله درست است، ولی دوست دارم این نکته را خطاب به دوست دانشمند و محقق خود تذکر دهم که هر ازدواجی مقید به عدالت است، یعنی در ازدواج اول نیز عدالت شرط است و استاد بزرگوار و هر فقیه دیگری می‌دانند که ازدواج از جنبۀ تکلیفی پنج حالت دارد:

1. حرام است، در جایی که مرد مطمئن باشد که اگر ازدواج کند، نمی‌تواند با همسرش به عدالت رفتار کند؛

2. مکروه است، در جایی که در عرف مشهور باشد که فرد با همسرش به عدالت رفتار نخواهد کرد؛

3. واجب است، در جایی که اطمینان داشته باشد می‌تواند با همسرش به عدالت رفتار کند و بدون ازدواج نتواند بماند و بترسد که اگر بدون همسر بماند به گناه بیفتد؛

4. مستحب است، در جایی که بدون ازدواج به گناه نیفتد و بداند که عدالت و قدرت لازم برای ازدواج را دارد و بخواهد نسلی از خود به جا بگذارد؛

5. مباح است.

(41)استاد بزرگوار می‌دانند که این شرط، شرطی دینی است و نمی‌تواند به معنای منع سنتی و عرفی باشد. افزون بر آنکه خداوند متعال فرموده است: «فَإِنْ خِفْتُمْ أَلاَّ تَعْدِلُواْ فَوَاحِدَةً»«9» یعنی اگر خوف دارید كه نتوانید به عدالت رفتار كنید، پس فقط با یك زن ازدواج كنید. در اینجا نکتۀ ظریفی

42