شما در حال مشاهده نسخه آرشیو می باشید.

روح تشریع در اسلام

<
>

در اینجا، تفاوت‌ مبنایی‌ حكم‌ شرعی‌ و حكم‌ وضعی‌ آشكار و وضعیت‌ امروزین‌ جهان‌ اسلام‌ روشن‌ می‌شود. امروزه‌ احكام‌ و قانون‌گذاری‌ها، به‌ این‌ علت‌ كه‌ بر مبنای‌ غیبی‌ استوار نیست، قداست‌ خود را از دست‌ داده‌ است.

4. تفاوت‌ در منابع‌

(24)هرچند در روزگار كنونی‌ در همۀ‌ قوانین‌ اساسی‌ در جهـان‌ اسلام‌ تصریح‌ می‌شود كه‌ دینِ‌ كشور، اسلام‌ است‌ و اسلام‌ از منابع‌ عمدۀ‌ قانون‌گذاری‌ است، با این‌ همه‌ منابع‌ مورد استناد در قانون‌گذاری‌ها به‌ تمامی‌ با منابع‌ احكام‌ اسلامی‌ تفاوت‌ دارد. آن‌ همه‌ ادعا نیز واقعیت‌ را تغییر نمی‌دهد.

جست‌وجو برای‌ یافتن‌ احكام‌ اسلامی‌ و جزئیات‌ آن‌ در قرآن‌ و سنّت پاك‌ و، سپس، اجماع‌ امت‌ صورت‌ می‌پذیرد. این‌ منابع‌ مورد مراجعۀ‌ پژوهشگران‌ قانون‌گذاری‌ قرار نمی‌گیرد، بلكه‌ جست‌وجو متوجه‌ اصول‌ حقوق‌ بین‌الملل‌ و تجارب‌ دیگر ملت‌ها و قانون‌ اساسی‌ و بیانیه‌های‌ انقلاب‌ می‌شود و مجالس‌ قانون‌گذاری‌ وضع‌ و تدوین‌ جزئیات‌ آن‌ را به‌ عهده‌ می‌گیرند. سپس‌ فرمان‌ اجرای‌ آن‌ها صادر می‌شود و هیچ‌ قانونی، تا وقتی‌ كه‌ فرمان‌ اجرای‌ آن‌ صادر و شرایط‌ خاص‌ آن‌ رعایت‌ نشده‌ است، قابل‌ اجرا نخواهد بود.

(25)امروزه‌ منابع‌ قانون‌گذاری، با توجه‌ به‌ منافع‌ و نیازها، از احكام‌ اسلامی‌ و غیرِ آن‌ مایه‌ می‌گیرد. گویند هنگامی‌ كه‌ ناپلئون‌ به‌ مصر رفت، منابع‌ فقه‌ اسلامی‌ را در مسائل‌ مدنی‌ با خود برد و آن‌ها را مبنای‌ قوانین‌ مشهور خود قرار داد. با این‌ حال، این‌ اقتباس‌ به‌ قوانین‌ ناپلئون‌ جنبۀ‌ حكم‌ شرعی‌ نداد.

فقیه‌ معاصر باید برای‌ صدور فتوا به‌ منابع‌ امروزی‌ قانون‌ نیز مراجعه‌

32