شما در حال مشاهده نسخه آرشیو می باشید.

روح تشریع در اسلام

<
>

‌ قلمروهای‌ آن‌ تلقی‌ كرد. نیز این‌ تفكیك‌ موجد این‌ اختیار نیست‌ كه‌ مسلمان‌ به‌ بخشی‌ سخت‌ پایبند و به‌ بخشی‌ دیگر بی‌اعتنا باشد.

2. تفاوت‌ مبناها

(11)قـرآن‌ كریـم‌ در آغاز سورۀ‌ بقـره‌ اعلام‌ می‌دارد كـه‌ نخستین‌ پایـۀ پرهیزگاری‌ ایمان‌ به‌ غیب‌ است‌ و در مراتب‌ بعدی‌ اقامۀ‌ نماز و انفاق‌ از رزق‌ خداوندی. این‌ سلسله‌‌مراتب‌ در دستورات‌ گوناگون‌ اسلام‌ جلوه‌گر است‌ و تأكید می‌كند كه‌ احكام‌ اسلام‌ بر پایۀ‌ ایمان‌ به‌ غیب‌ استوار است.

در حقیقت‌ تفاوت‌ شاخص‌ میان‌ حُكم‌ دینی‌ و حُكم‌ وضعی‌ در ایمان‌ به‌ غیب‌ نهفته‌ است. تفاوت‌ میان‌ آموزه‌های‌ دینی‌ و دانش‌های‌ گوناگون‌ و میان‌ آن‌ها و دیدگاه‌های‌ فلاسفه‌ و بین‌ آن‌ها و علم‌ اخلاق‌ نیز از همین‌جا نشئت‌ می‌گیرد.

(12)غیب‌باوری‌ در مبنای‌ حُكم‌ دینی‌ علت‌ قداست‌ و جاودانگی و مطلق‌ بودن‌ است. نیاز مبرم‌ انسان‌ به‌ جهان‌ غیب‌ و به‌ ثبات‌ و اطمینان‌ در همۀ‌ شئون‌ زندگی‌ با این‌ ویژگی‌ برآورده‌ می‌شود.

این‌ نیاز از این‌ احساس‌ طبیعی‌ سرچشمه‌ می‌گیرد كه‌ باید در پرتو وجود مطلق‌ زیست، وگرنه‌ آدمی‌ از درون‌ مضطرب، در رفتار بی‌ثبات، و ضعیف‌همت‌ و سست‌‌برخورد خواهد بود.

(13)علوم‌ و فلسفه‌ و فناوری‌ و قوانین‌ وضع‌شده‌ و هرچه‌ ساختۀ‌ انسان‌ است‌ تزلزل‌پذیر است، زیرا در راه‌ تكامل‌ و تغییر قرار دارد و، از این‌ رو، انسان‌ را از احساس‌ نیاز به‌ مطلق‌ بی‌نیاز نمی‌كند، همان‌ وجود مطلقی‌ كه‌ انسان‌ همراهی‌ دائمِ‌ او را در تنگناها و گرفتاری‌ها و در نبود‌ اسباب و علل و در هنگام‌ بروز تردید در آغاز راه احساس‌ می‌كند. قرآن‌ كریم‌ به‌ این‌ جنبه‌ از نیازهای‌ انسان‌ با این‌ عبارت‌ اشاره‌ می‌كند: «أَلاَ بِذِكْرِ اللّهِ تَطْمَئِنُّ

26