شما در حال مشاهده نسخه آرشیو می باشید.

سورۀ عصر -2

<
>

آدمی شر را می‌شناسد و این شناخت فًضلِ الهی است. از همین‌روست که خداوند می‌فرماید: «وَ نَفسٍ وَ ما سَوّاها. فَأَلهَمَها فُجورَها وَ تَقواها»«94» این آیه بدین‌معناست که پروردگار نفس و آفرینندۀ آن، هم پلیدکاری و هم پرهیزکاری به آن الهام کرد. به سخن دیگر، همان‌گونه که تقوای نفس الهام خداوندی است، پلیدکاری نفس هم از الهامات خداوند است. با جرئت بگو: «فَأَلهَمَها فُجُورَها وَ تَقواها» نفس را به هر دو سو راه می‌برد تا به اختیار خود هر کدام را که می‌خواهد برگزیند: «قَد أَفلَحَ مَن زَکّاها. وَ قَد خابَ مَن دَسّاها»«95» تا انتخاب خیر و یا شر به اختیار تام خودت باشد. در جایی دیگر خداوند می‌فرماید: «وَ هَدیناهُ النَّجدَینِ. فَلا اقَتَحَمَ العَقَبَـة»«96» انسان را به دو راه؛ راهِ گمراهی و راهِ هدایت رهنمون شدیم.

(219)پس آدمی از عناصری چند به وجود آمده است. این جنبه‌ها در دو عنصر خیر و شر خلاصه می‌شوند. اگر آدمی در راه و مسیر طبیعی خود و (اذا کان مکتملاً للعناصر الا صلیة الموجودة) و در راه خیر باشد، به تکامل می‌رسد. کسانی که ایمان آورده‌اند، این‌گونه‌اند. اما اگر در این راه قدم برندارد، هدر می‌رود و راه گم می‌کند. تفسیر سوم غیر از دو تفسیر پیشین است. این تفسیر از استثنای آیۀ بعدی روشن می‌شود. پس از آنکه معنای کسانی را که ایمان آورده‌اند و عمل صالح انجام داده‌اند و سفارش به حق کرده‌اند و سفارش به صبر کرده‌اند، دانستیم، درمی‌یابیم که اگر آدمی از این گروه نباشد، در خسرانی همیشگی به سر خواهد برد. اما تفسیر استثنائ این سوره: «إلّا الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصّالحِاتِ وِ تَواصَوا بِالحَقِّ

148