شما در حال مشاهده نسخه آرشیو می باشید.

سورۀ فلق

<
>

اینکه می‌گوییم از شر تاریکی آنگاه که فراگیر می‌شود، شروری است که در شب رخ می‌دهد و آدمی منشأ و زمان شکل‌گیری آن را نمی‌داند؛ در این هنگام پناه می‌بریم به پروردگار خالقی که شب و روز برای او یکسان است و کسی که «یعلَمُ خائِنَـة الأَعیُنِ وَ ما تُخفِی الصُّدُورِ»«20» و کسی که «لایعزَبُ عَنهُ مِثقالُ ذَرَّةٍ فِی السَّماواتِ وَ لا فِی الأَرضِ»«21» و کسی که شب را چونان روز می‌بیند و در تاریکی می‌بیند آنچه در روشنایی می‌بیند. به چنین پروردگاری پناه می‌بریم از شرور مخلوقات به طور عام و از شرور شب و تاریکی به طور خاص. تا اینجا موضوع روشن است، اما دو آیۀ بعد فقراتی اساسی‌اند که خواهش می‌کنم خوب به آنها توجه کنید.

(60)«وَ مِن شَرِّ النَّفّاثاتِ فِی العُقَدِ» نخست معنای لفظی را توضیح می‌دهم. «نفاثات» جمع «نفّاثه» است. نفّاثه شاید صفت زنی باشد که در گره‌ها می‌دمد. «عُقَد» جمع «عقدة» است. پس «نَفّاثـة فِی العُقَدِ» یعنی زنی که بر گره‌ها می‌دمد. احتمال دیگر آن است که «نفّاثه» صیغۀ مبالغه، مانند علامـة و فهّامه، باشد و بر مرد و زن یکسان اطلاق شود. در این صورت، نفّاثه یعنی کسی که بسیار می‌دمد. در حالت دوم معنای آیه چنین می‌شود که ما از شر مردان و زنانی که بسیار در گره‌ها می‌دمند، به خدا پناه می‌آوریم.

(61)این فقره دو تفسیر دارد که تفسیر نخست بسیار شایع است. در این تفسیر، آیه به سحر و گره و جادوگری و ایجاد مشکل برای مردم معنا شده است. به اعتقاد ما سِحر چیره شدن بر احساس و شعور آدمیان است، چنان که قرآن در داستان موسای نبی و ساحرانی که در مقابل او هستند، می‌گوید: «فَإذا حِبا لُهُم وَ عِصِیّهُم یخَیِّلُ إلَیهِ مِن سِحِرهِم أَنَّها تَسعَی»«22»

35