شما در حال مشاهده نسخه آرشیو می باشید.

جایگاه دین در جنبش‌های رهایی بخش

<
>

از کتاب‌هایش به این امر اشاره می‌کند. پیش از او نیز باید از جهاد علمای جبل‌عامل و، بالأخص، دو شهید اول و ثانی یاد کرد. در تحقیقی که اخیراً صورت گرفته آمده است که شهید اول برای پی‌ریزی تشکیلاتی مخفی به منظور مقابله با انحراف‌های دولت عثمانی تلاش می‌کرده است.

(185)شواهد تاریخ معاصر بر نقش دین در ایجاد نهضت‌های آزادی‌بخش و حمایت از آن‌ها شمارش‌شدنی نیست و شرح آن‌ها به بیش از یک کتاب نیاز دارد. نمونه‌های این نهضت‌ها را در همۀ کشورهای عربی مشاهده می‌کنیم.

3. آیا در تاریخ موردی هست که خلاف این مطلب را ثابت کند؟

(186)آری، تاریخ شواهدی هم در جهت عکس این مطلب دارد. بسا جرایمی که به اسم دین اتفاق افتاده و چه بسیار کاخ ستم که به نام دین پایه‌گذاری شده‌اند. کما اینکه حکمرانان و استعمارگران در اروپا و در شرق بر کسب حمایت و تأیید روحانیان منحرف اصرار داشتند. علت این مسئله، البته، این بود که به حکومت و استعمار خود پوشش و جلوه‌ای دینی بدهند، تا اطاعت مردم ساده‌اندیش را برایشان تضمین کند. بعضی از حاکمان خود را سایۀ خدا یا ظل‌اللّه بر زمین می‌نامیدند، که معنایش این بود که بندگی آنان، ‌به اصطلاح قرآنی، فریضه و اطاعتشان واجب است و مخالفت با آنان مخالفت با خدا. همچنین، تأیید شدن این حاكمان و نیز حمایت این حاكمان از سودجویان و انواع توجیهاتشان را برای ربا و احتکار مشاهده کرده‌ایم و چه‌بسیار در برابر ستمگران سکوت کرده و حتی از آنان پشتیبانی کرده‌اند. تاریخ شواهد بسیاری بر این مطلب دارد.

(187)اما تشخیص و تمییز میان نقش اساسی آزادی‌خواهیِ دین و کارهای انحرافی در پوشش دین، نیازی به تحمل مشقت بسیار ندارد، به خصوص

121