شما در حال مشاهده نسخه آرشیو می باشید.

جلوه‌هایی از تمدن ما

<
>

و می‌افزاید كه‌ ما باید از بیست‌ سال‌ پیش‌ شروع‌ می‌كردیم تا پس‌ از بیست‌ سال‌ تازه‌ به‌ نقطۀ‌ صفر برسیم.

(108)با توجه‌ به‌ اینكه‌ ادبیات‌ و هنر در تأ‌ثیر و تأ‌ثر متقابل‌ با این‌ وضعیت‌اند، در پدیدۀ‌ ادبیات‌ هم‌ سردرگمی‌ و بی‌هدفی‌ ملاحظه‌ می‌شود. كتاب‌هایی‌ هستند كه‌ جز مایه‌های‌ سرگشتگی‌ در آن‌ها نمی‌یابی‌ و چه‌بسیارند این‌ كتاب‌ها. در زمینه‌های‌ هنری و نقاشی‌ و عكاسی‌ نیز ببینید و بسنجید و جهت‌گیری‌ها را ملاحظه‌ كنید. نگویید این‌ها پدیده‌های‌ جدیدی‌ هستند و شما آن‌ها را نمی‌فهمید. بله، اگر نفهمیم‌ حق‌ نقد نداریم‌ و در این‌ صورت‌ حق‌ با شماست، ولی‌ قصد ما بررسی‌ هدف‌ این‌هاست. هدف‌ از هنر چیست؟ نتیجۀ‌ این‌ تلاش‌ بشری‌ كه‌ از انسان‌ برآمده‌ است‌ و باید او را به‌ انسانیتِ‌ خویش‌ بازگرداند، چیست؟ این‌ تمدن‌ با همۀ‌ خوبی‌ها و بدی‌هایش‌ ماهیت‌ تمدن‌ دیگری‌ را برای‌ ما روشن‌ می‌كند. این‌ آیۀ‌ كریمه كه‌ به‌ معجزه‌ می‌ماند، تمدن‌ مادی‌ را با همۀ‌ دانش‌ و فناوری‌ و سازمان‌دهی‌اش چنین‌ توصیف‌ می‌كند:«اَرَءَیتَ‌ مَنِ‌ اتَّخَذَ‌ إِلهَهُ‌ هَواهُ»«24» ‌كیست‌ كه‌ هوای‌ نفْس‌ خویش‌ را خدای‌ خود قرار داده‌ است؟ خدای‌ انسانِ متمدن‌ كنونی‌ كیست‌ و چه‌ كسی‌ او را به‌ حركت‌ وامی‌دارد؟ اعمالی‌ كه‌ از انسانِ‌ متمدنِ‌ مادیِ‌ غربی‌ سر می‌زند، از چیست؟ این همان‌ خدای‌ اوست.

(109)پس‌ از این‌ مقدمۀ‌ كوتاه، به‌ اصل‌ گفتار می‌رسیم.گمان‌ می‌كنم‌ مواردی‌ كه‌ برای‌ شما ذكر خواهم‌ كرد ما را از پاسخ‌ به‌ برخی‌ پرسش‌ها دربارۀ‌ تمدن‌ دینی‌ بی‌نیاز خواهد كرد، زیرا در این‌باره‌ پرسش‌هایی‌ از این‌ قبیل‌ مطرح‌ است: آیا در تمدن‌ دینی‌ روند علم‌ متوقف‌ خواهد شد؟ آیا جوامعی‌ كه‌ بر اساس‌ دین‌ شكل‌ گرفته‌اند، توانایی‌ ایجاد فرصت‌های‌ برابر

81